Ok nếu các quý bạn từng lướt đủ nhiều tin tuyển dụng hoặc mới bắt đầu tham gia vào thị trường lao động thì kiểu gì cũng phải lướt qua mấy cụm từ như Intern, Junior, Senior… Có rất nhiều bài viết về chủ đề này rồi, nhưng tôi vẫn sẽ làm một bài phân tích nhanh theo những gì tôi trải nghiệm và hiểu được trong thực tế sản xuất game.
Giống như chơi game thì có cày Level. Mỗi level đại diện cho một thứ mà ở đây tôi gọi nó là: Mức độ trưởng thành về Chuyên môn, Trách nhiệm và Tầm ảnh hưởng.
Chính vì thế, đừng hiểu nhầm rằng cứ làm nghề lâu năm là sẽ tự động level up kịch khung nha. Trên thực tế, level được đánh giá trên những khía cạnh khác hoàn toàn thay vì chỉ đếm số năm kinh nghiệm. Nhưng vẫn cần có mốc thời gian tương đối ở đó để tôi và quý bạn còn biết căn ke cho hợp lý chứ nhể.
Giờ hãy đi lần lượt từng level để tự định vị bản thân và biết cách đánh giá đồng nghiệp xung quanh mình nhé.
Intern – Học cách làm nghề – 0 năm
- Họ là ai: Thường là sinh viên, người mới chuyển ngành, chưa từng làm việc trong môi trường chuyên nghiệp và chưa có kinh nghiệm thực tế.
- Thực tế ở studio: Công ty gần như khum kỳ vọng chúng ta sẽ tạo ra giá trị ngay lập tức (chỗ nào tuyển Intern bắt gánh task production ngay thì nên xem xét lại đi hê hê hê).
- Nhiệm vụ chính: Học cách thích nghi với môi trường thực tế. Làm quen với pipeline của studio, học cách chuẩn hóa asset, nhận feedback từ Senior và hiểu cách một sản phẩm game được phát triển từ bản vẽ đến lúc lên engine chạy thực tế.
- Đánh giá: Quản lý sẽ nhìn vào việc bạn tiến bộ nhanh đến đâu sau mỗi lần được feedback và sửa sai.
- Lưu ý cực mạnh: Đi thực tập thì nên đúng nghĩa là đi học việc và phải được trả lương (dù ít hay nhiều). Hãy tỉnh táo để né mấy chỗ mượn danh nghĩa tuyển Intern để trả lương bèo bọt nhưng bắt gánh task của Junior nhé.
Junior – Bắt đầu tạo ra giá trị – Khoảng 1 đến 2 năm
- Họ là ai: Đã có tí vốn liếng kiến thức cơ bản về toolset (Figma, Unity, Photoshop,…) và hiểu sơ bộ về quy trình làm game.
- Thực tế ở studio: Đây là lúc chúng ta khum chỉ ngồi học nữa mà phải đóng góp trực tiếp sản phẩm vào dự án. Junior sẽ đảm nhận các task tương đối nhỏ, có độ phức tạp thấp (ví dụ: resize UI, làm các hiệu ứng VFX đơn giản, vẽ các asset phụ).
- Nhiệm vụ chính: Rèn giũa để kỹ năng chuyên môn thật vững. Ở level này, bạn bắt đầu phải tự chịu trách nhiệm về chất lượng sản phẩm mình làm ra. Vẫn cần được review và sửa feedback liên tục từ những level cao hơn trước khi đưa asset vào game.
Mid Level – Làm việc độc lập – Khoảng 2 đến 4 năm
- Họ là ai: Đây là bước chuyển mình cực kỳ đáng kể. Nếu Junior vẫn cần người hướng dẫn từng bước thì Mid Level đã có thể tự bơi độc lập với phần việc của mình.
- Thực tế ở studio: Tự quản lý thời gian, tự lên kế hoạch hoàn thành task và chủ động phối hợp với các khâu khác (như Artist chủ động trao đổi với Dev để xem asset của mình lên game có bị nặng hay ko). Người quản lý chỉ theo dõi tiến độ tổng thể chứ khum cần ngồi check chi tiết từng tí một nữa.
- Mức độ feedback: Thay vì bảo bạn phải vẽ thế này, code thế kia (góp ý kỹ thuật thô), feedback lúc này sẽ thiên về thảo luận: có nên làm tính năng này ko, giải pháp này đã tối ưu hiệu năng chưa, hay có phương án nào nhanh hơn khum.
Senior – Chịu trách nhiệm cho hệ thống – Khoảng 4 đến 6 năm
- Họ là ai: Cột mốc đánh dấu sự thay đổi lớn trong tư duy. Không chỉ cứng tay về chuyên môn, Senior là người có khả năng gánh vác toàn bộ một hệ thống lớn trong game (ví dụ: thầu toàn bộ hệ thống UI/UX cho một con game mới, hoặc chịu trách nhiệm setup toàn bộ pipeline VFX cho dự án).
- Thực tế ở studio: Quản lý khum cần feedback về mặt chuyên môn cho Senior nữa. Các buổi trao đổi hầu như chỉ xoay quanh chiến lược, định hướng sản phẩm và giải quyết các bài toán khó của dự án. Senior được kỳ vọng tự giải quyết 90% vấn đề phát sinh trong phạm vi của họ mà ko cần ai giám sát.
🚧 Ngã rẽ sự nghiệp sau Senior:
Khi đã chạm mốc Senior, con đường của bạn sẽ tách làm 2 hướng đi rõ rệt tùy thuộc vào mục tiêu cá nhân:
Technical Track (Chuyên gia chuyên môn sâu) -> Lên Principal.
Management Track (Quản lý con người) -> Lên Lead.
Lead – Người xây dựng đội ngũ – 5 năm trở lên
- Thực tế ở studio: Lead khum còn dành 100% thời gian để trực tiếp ngồi vẽ hay làm VFX nữa. Phần lớn thời gian của họ là để giúp đội nhóm làm việc hiệu quả hơn.
- Nhiệm vụ chính: Phân chia đầu việc, lên kế hoạch cho cả team Art/VFX, kiểm soát chất lượng đầu ra đồng đều, xây dựng quy chuẩn (pipeline) làm việc, đào tạo Junior và trực tiếp tham gia tuyển dụng nhân sự.
- Tầm ảnh hưởng: Senior tạo ra một sản phẩm chất lượng, còn Lead là người tạo ra một đội ngũ có khả năng liên tục sản xuất ra các sản phẩm chất lượng.
Principal – Chuyên gia – 5 năm trở lên
- Tầm ảnh hưởng: Nâng tầm và bảo chứng cho chất lượng kỹ thuật/nghệ thuật của toàn bộ dự án. Việc gì khó nhất, cứ dí cho Principal lo.
- Thực tế ở studio: Dành cho các vip pro cực kỳ giỏi chuyên môn nhưng khum thích làm việc với các vấn đề “con người” hay quản lý hành chính của vị trí Lead.
- Nhiệm vụ chính: Principal vẫn trực tiếp sản xuất nhưng ở cấp độ R&D (Nghiên cứu & Phát triển). Họ nhảy vào giải quyết những ca khó nhất của dự án (ví dụ: viết shader tối ưu cực nặng cho mobile, thiết lập tiêu chuẩn kỹ thuật mới cho cả studio), nghiên cứu công nghệ mới để kéo trình độ công nghệ của cả team đi lên.
Kết luận
Như các bạn thấy, qua mỗi level, mức độ trưởng thành ở 3 khía cạnh: Chuyên môn, Trách nhiệm, Tầm ảnh hưởng lại hoàn toàn khác nhau.
Có những người thâm niên 10 năm nhưng ngày qua ngày vẫn chỉ làm những task lặp đi lặp lại như năm đầu tiên (vẫn ở level Junior/Mid). Ngược lại, có những người chỉ sau vài năm đã có thể chịu trách nhiệm cho các mảng lớn, dẫn dắt đồng nghiệp và đưa ra quyết định quan trọng ảnh hưởng đến cả con game.
Thực tế đi làm, tôi thấy rất nhiều nơi (và cả chính bản thân cá nhân) đôi khi đánh giá sai về level của mình. Định vị sai thì hành động sai. Việc nắm rõ các nấc thang này giúp quý bạn biết mình đang ở đâu, cần bù đắp những gì để level up một cách thực chất nhất chứ khum chỉ là chờ số năm kinh nghiệm tăng lên.
Chúc quý bạn càng ngày càng tiến bộ và sớm up level thành công nha.
Cảm ơn quý bạn đã rảnh rảnh đọc bài hehe !
Chupapi.
